Home » Blog » De ‘effectcoach’ als blikverruimer

De ‘effectcoach’ als blikverruimer

Waarom iedereen kan leren coachen maar niet iedereen coach kan zijn. Marleen Boen, Managing Director bij Training & Coaching Square, legt uit waar de verschillen zitten.

Vandaag lijkt het alsof iedereen coach is: bij de voetbal, in de gezondheidszorg, bij de bank. Daardoor lijkt de betekenis van het woord te vervagen. Je kan denken dat de nood aan een coach overroepen is - want als iedereen het is, dan doen we het allemaal toch al? ‘Dat we het allemaal doen, klopt niet’, lacht Marleen Boen, Managing Director bij Training & Coaching Square. ‘Coaching is een vak, dat je niet zomaar op twee, drie dagen onder de knie krijgt. Als ik vandaag de coachingopleidingen als paddestoelen uit de grond zie schieten, met programma’s waarbij je na enkele dagen coach bent, ga ik fronsen. Coach worden en zijn is een proces van lange adem. Het vergt een doorgedreven opleiding, zodat je je die competenties eigen kan maken. Een groeiende zelfreflectie. Dat vergt tijd’, vervolgt ze. ‘De essentie van coachen is dat die mensen in beweging helpt komen, omdat ze dat zelf willen, niet omdat iemand een revolver tegen hun hoofd drukt. Het vergt een open houding om de vaak emotionele lading op kernwoorden bij coachees te ontdekken en daarmee aan de slag gaan.’

De kunst van het echt en actief luisteren...

‘Coachen gaat vooral om doen, kunnen en zijn. Je bent niet vanzelf coach, al kunnen de meeste mensen wel een coachende houding leren aannemen. De eerste stap is gericht luisteren. Heel vaak luisteren we met de intentie om zelf ons eigen verhaal daartussen te mixen. Als coach is dat net wat je niet doet. Je luistert actief, stelt vragen en blijft doorvragen - waardoor de coachee in de spiegelt kijkt en werkelijk gaat reflecteren over de vaak automatische gewoonte-antwoorden. Zolang antwoorden spontaan eruit vliegen, gaan we nog niet diep genoeg. Pas wanneer stiltes vallen, de hersenen wakker worden en in reflectiemodus gaan, komt perceptieverruiming’, gaat Marleen Boen door.

Maar hoe doe je dat dan? ‘De beste eigenschap als je wil leren coachen, is nieuwsgierig zijn vanuit een oprechte interesse. Durven vragen stellen, oprecht benieuwd zijn naar de antwoorden en de coachee ondersteunen in het leggen van nieuwe verbanden of het ontdekken van de aanwezige paradoxen, is een prachtige stap vooruit’, zegt Boen. ‘Doorvragen zorgt er bovendien voor dat de emotionele lading van problemen en uitdagingen waarmee iemand worstelt, minder zwaar wordt. Uitdagingen worden minder groot op het moment dat je ze kent én zélf je eigen nieuwe antwoorden gaat bedenken. Er schuilen meer antwoorden in onszelf dan we zelf beseffen’, lacht Boen. ‘Net daarom is het cruciaal dat je coach de juiste vragen stelt op het juiste moment, ook op dat wat niet uitgesproken wordt. Het is niet voldoende dat je wéét dat luisteren belangrijk is, de kunst is het ook om verschillende luistermethodes te kennen en niet bij het horen te blijven hangen. Je leert dan achterliggende betekenissen ontdekken van routine of evidente antwoorden. Luisteren met de intentie om bewustwording te creëren is iets anders dan vriendschappelijk luisteren wat je op café of terras onder vrienden doet.

Een coach wordt uitgedaagd om zijn zelfinzicht scherp te houden, eigen overtuigingen te parkeren en vanuit een verwondering naar de coachee te kijken. Daarbij staat geen druk op de spiegelingen – het zijn enkel testrondes, die zorgen dat het menselijke brein nieuwe verbindingen legt. Je leert bevragen met al je zintuigen en een stuk dieper gaan dan het evidente. Je zet je eigen zelfobservator aan en kan tegelijk in verbinding blijven met de coachee. Daardoor ontstaat een relatie die met nieuwe paden opent. Na elke sessie even stilstaan en jezelf bevragen – het houdt je scherp als coach.’

… zonder te adviseren

Maar wat als je zelf de oplossing ziet? ‘Coaches zijn natuurlijk ook maar mensen, gelukkig maar’, lacht Boen. ‘Alleen is het cruciaal dat je vanuit je coachrol je eigen verhaal of jouw oplossingen niet zomaar over je coachee gooit. Dan ben je immers het resultaat aan het sturen in plaats van het proces en dat remt de brede blik af.

Dat betekent echter niet dat een coach geen eigen inbreng kan doen, alleen niet met de bedoeling dat dit het enige goeie spoor is. Als je toch een lumineus idee hebt, is het kunst om dit in vraag- en effectvorm te brengen.’ In je coachrol heb je de intentie de coachee gebruik te laten maken van zijn talenten en hulpbronnen en de‘beren op de weg’ in beeld te brengen. Daarbij maak je je coachee bewust van zijn weg en hou je de gewenste resultaten steeds in de gaten. Maar hoe maak je als coach dan het verschil, als er dan toch zoveel soorten coaches zijn? ‘Wijzelf zijn ervan overtuigd dat de kwaliteit van je coaching maakt of je al dan niet een langdurig effect bereikt. Het draait om perceptieverruiming én een hoge diepgang, zoals ik eerder zei’, stelt Boen. ‘Een coachingtraject door een effectcoach ervaar je als een beleving die een impact heeft op je leven en je kijk op leven en werk.’

Dat kwaliteitslabel heeft een naam. ‘Bij Training & Coaching Square hebben we ons kwaliteitslabel gekoppeld aan de ICF, de International Coach Federation, wat dé internationaal erkende coachorganisatie is. Zij doen voortdurende screening op onze ROOT ®, GROW ® en BLOOM® programma’s. De trainers die de opleidingen geven, zijn coaches met een zeer hoog bewustzijnsniveau en allen op weg om master in coaching te worden met een zeer ruime businesservaring. Ze scoren op elk van de 11 coachingscompetenties hoog vanuit kennis, vaardigheden en attitudes. Training & Coaching Square heeft daaraan nog een 12de competentie toegevoegd: zelfinzicht. We willen net daar het verschil maken. De wereld blijft evolueren, het 

minste wat wij van onze coaches kunnen verwachten is dat ze mee evolueren.

Altijd bijleren en evolueren

‘Als ik zeg dat coaching een vak is, mag je dat best ook wel zien aan de intensiteit van de trainingen die ermee gepaard gaan’, vindt Marleen Boen.‘We vinden het allemaal evident dat een chirurg mee blijft met de nieuwste technieken. Ook van je boekhouder verwacht je dat die zich blijft bijscholen op alle nieuwe regels. Dan is het toch evident dat je ook als coach jezelf blijft uitdagen om bij te leren?

Je bent immers bezig met één van de fundamenten waarmee we in onze VUCA-wereld (Volatile, Uncertain, Complex, Ambiguous) in organisaties het verschil kunnen maken: de mensen die de organisatie mee in beweging brengen en houden, de managers.

'Ik ben ervan overtuigd dat elke manager kan leren hoe hij kan coachen, als hij het leert van een coach die met zijn voeten in de modder heeft gestaan en wéét hoe moeilijk maar tegelijkertijd ook leuk het kan zijn. Dat betekent niet dat de manager ook de coach van zijn medewerkers wordt - maar daar heb ik het in een volgend nummer nog over’, besluit ze.

Laat onsMarleen Boen zeker weten als dit artikel jou geinspireerd heeft!

Deel deze pagina: