Home » Blog » Je ego als zelfsaboteur

Je ego als zelfsaboteur

We hebben allemaal een ego en een identiteit. Maar dat die ons soms deftig in de weg kunnen zitten en zelfs saboteren, daar zijn we ons zelden van bewust. We spreken erover met expert en coach Marleen Boen, Managing Director bij Training & Coaching Square.

In een vorige editie van MT Magazine werd ingezoomd op de Enneagram-test om persoonlijkheden in types in te delen en je identiteit in kaart te brengen. ‘Een Enneagram identiteitstypolo- gie is een manier om zelfbeelden te clusteren en dus je eigen 'zijn' in de wereld beter in zijn essentie te kunnen realiseren’, start Marleen Boen haar verhaal. ‘Dat indelen gebeurt minder vanuit gedrag (hoe toon ik mij aan de wereld) dan vanuit je drijfveren (wat maakt dat ik mij zo toon aan de wereld). In deze snel veranderende VUCA-wereld (Volatile, Uncertain, Complex, Ambiguous) is het geen overbodige luxe om een helder beeld te hebben op je zelfbewustzijn en de kracht van je eigen ego. Alleen daar wringt het schoentje en blijkt ons ego soms een rem op onszelf’, vertelt Boen.

De eerste stap: weet wat je wil

Een goede manier om zicht te krijgen op je eigen ego, is te weten wat je wil realiseren. Mensen die daarin slagen, zijn zelfverzekerd en durven ook zo overkomen. Ze weten wat belangrijk is voor hen, wat bij hen past enzovoort.’ Nochtans blijkt het niet zo evident om je vinger daarop te leggen. ‘Als ik mijn coachees vraag wat ze willen realiseren in hun leven, heb ik het voor alle duidelijkheid niet over materiële realisaties (omzet, groei van je bedrijf of evolutie in je job...). Dan wil ik weten waar zij het verschil gaan maken’, vertelt Boen. En dat blijkt niet zo evident. ‘Als je het moeilijk vindt daarop te antwoorden, stel jezelf dan één vraag: ‘Stel dat ik binnen 6 maanden zou doodgaan, wat zou ik dan toch graag als blijvende herinnering nalaten. Wil ik herinnerd worden als inspirerend of als intrigerend of eerder als rebel of als daadkrachtig of eerder als de goedheid zelve … het kan allemaal.’

De confrontatie met onze eindigheid, maakt dat we ballast in ons denken overboord gooien. ‘Als je daar langer dan één minuut over moet nadenken, bewijst dat dat je er niet helemaal bewust van bent, in dat gaan tot de essentie’, vervolgt ze.

Ego is meer dan een opgeblazen kikker

‘Hoe beter je jezelf kent, hoe beter je je egokracht kan benutten. Alleen spijtig dat ‘ego’ zo’n negatieve connotatie heeft’, vindt Boen. ‘Een ego is nochtans niets meer - maar ook niets minder - dan de manier waarop wij onze identiteit in de wereld voorstellen en neerzetten.’ Jezelf kennen en uiten kun je op verschillende manieren doen: goed, middelmatig of slecht. ‘Hier lijken we vooral oog te hebben voor de slechte presentatievorm en ego gelijkstellen met arrogantie en jezelf opblazen als een kikker’, vervolgt ze. ‘Ego en zelfbeeld zijn nochtans met elkaar verbonden en er zijn heus wel goede manieren ook om jezelf te uiten, via je egokracht’, stelt ze gerust.

Egokracht maakt dat je zelf bewust kan benoemen waar je voor staat, wat je belangrijk vindt, wat je waarden en overtuigingen zijn en wat je belemmert. ‘Het ontbreken van egokracht maakt echter dat je moeilijk grenzen kan stellen’, vervolgt Boen haar verhaal.

Schiet jezelf eens in de voet

Te weinig egokracht is volgens Boen dan ook een duidelijke uiting van ‘zelfsabotage’. ‘Sabotage is een geladen woord’, beseft Boen, ‘niet iedereen zal dat even graag horen. Want sabotage verwijst naar opzet, wat maakt dat we er zelf verantwoordelijk voor zijn. Dat horen we liever niet. We vinden het eens zo makkelijk als we de schuld van ons eigen falen buiten onszelf kunnen leggen.’ Excuses die je dan ziet opduiken zijn ‘ZE hebben ons geen kansen gegeven’ of ‘ZE (partner, bedrijf, organisatie) werkten mij tegen’. ‘Uiteraard kan iedereen zijn portie geluk gebruiken, maar die bepaalt niet alles’, vindt Boen. ‘Ik stel vast dat veel mensen liever zichzelf saboteren dan de verantwoordelijkheid op te nemen voor hun eigen geluk, zinvolheid, levensvreugde en gedrag. Sabotage is altijd een ondermijnen van jezelf, je potentieel, je ego-kracht, je zelfvertrouwen en zelfbeeld. Dat veroorzaakt frustraties.’

We doen dat niet per se bewust. ‘Veel zelfsabotage gebeurt onbewust - gebaseerd op het miskennen van eigen talenten of de schrik om in het onbekende te duiken. Egozwakte zoekt comfort. Je schiet als het ware jezelf een kogel in je eigen voet, verlamt jezelf en bent dan verontwaardigd dat je niet meer kan stappen. Dat je zelf de trekker overhaalde, weet of zie je niet meer.’

Ontmasker je eigen saboteur….

‘Als we heel eerlijk zijn, pleiten we allemaal soms schuldig aan zelfsabotage. Zeker wanneer we onze eigen grenzen niet trekken en ons wentelen in onze comfortzone, zijn we de grootste rem op onszelf’, vervolgt Boen. ‘Het is niet in die zone dat we onszelf realiseren. Om je eigen saboteur op de radar te krijgen en uit te schakelen, is het nodig zelfobservatie te doen. Elke keer dat je dan een saboteur ziet opduiken, kun je je de vraag stellen: ‘welke saboteur zie ik nu?’ We hebben allemaal onze eigen favoriete saboteurs, die zich vermommen in een blik die verstart, ontwij- kende antwoorden, vage grenzen of jezelf tegenwerken.’

En dat tegenwerken mag je best wel letterlijk nemen. ‘Weet je wat het meest bekende sabotage-instrument is van de saboteur? Het tekort aan slaap’, vertelt Boen. ‘Zeker wanneer dat chronisch wordt, heeft het een directe impact op je welbevinden. Het veroorzaakt frustraties en teleurstellingen, waardoor je egokracht vervaagt. Je negeert de grens van je bioritme vanuit het idee dat JIJ dat wel kan. Nog zo’n favoriet is de lunch overslaan om door te werken, terwijl je jezelf wijsmaakt dat je zonder kan en dat niet nodig hebt of dat jij toch wel meer veerkracht hebt dan iemand die dat niet doet.’

… en geef je ego bewust nieuw voedsel

‘Uiteraard is de saboteur niet uitgeschakeld met enkel ontmakseren. Al is het wel de nodige eerste stap’, vervolgt Boen. ‘Daarna kun je je ego bewust gaan voeden met wat wij noemen de ‘spirituele voeding’. Dat is géén zweverige poespas’, lacht Boen, ‘maar wel jezelf nieuwe uitdagingen geven die aanleunen bij jouw sterktes en echt ZIJN.’

‘De concrete invulling is voor iedereen anders, maar komt steeds neer op datgene wat jou als persoon verstevigt. Bij mij is dat verbonden aan artikels en boeken lezen en opleidingen volgen. Het komt erop neer om jezelf te durven uitdagen en nieuwe zaadjes te blijven planten - het hele jaar door. Enkel dan kun je voldoende oogsten en je in je egokracht gaan staan. Want geef toe, een gekoesterde egokracht is zoveel mooier dan jezelf de grond in boren. En in je groeiende egokracht gaan staan, dat is en blijft de beste manier om je eigen saboteur te ontmijnen. Elke dag opnieuw. Ik wens het elk van jullie alleszins toe’, besluit Boen.

Meer weten? Certificerende opleiding inclusief wetenschappelijk gevalideerde Enneagram test: coachen met het Enneagram 

Verschenen in MT Magazine Januari 2018

Deel deze pagina: